Kleinbladige linde · winterlinde

Lindebloesem heeft een zwak zoete, licht slijmerige smaak. Lindehoning geldt als een van de meest gewaardeerde honingsoorten en wordt gebruikt als zoetmiddel en in likeuren.

Van de bloesem worden likeur, siroop, limonade en wijn gemaakt. De siroop past bij ijs, cake, gebak, yoghurt en pannenkoeken; limonade van een infuus met citroen is verfrissend; lindesap kan worden vergist tot lindenwijn. Ook lindeazijn bestaat.

Jonge, zachte lindeblaadjes gaan in salade; grotere en taaiere bladeren kunnen als spinazie worden bereid. Lindehoningsnaps met knoflook, dille en zure room wordt in de bronliteratuur als delicatesse genoemd.

Aan de linde zijn talrijke overleveringen verbonden. In de Nibelungensage werd Siegfried onkwetsbaar door een bad in bloed, behalve op de plek tussen de schouderbladen waar een lindeblaadje was blijven kleven. Bij de Germanen gold de boom als heilig en was hij gewijd aan Freya, godin van liefde en vruchtbaarheid. Bij de stichting van een nederzetting werd vaak een linde geplant, en ook bij de geboorte van een dochter; als afweerboom tegen hekserij had de linde een stevige reputatie. Onder de kroon werden rechtszaken gehouden en huwelijken gesloten, en er werd gemusiceerd en gedanst.

In het oude Griekenland en op Kreta gold de linde als geneeskrachtige boom bij uitstek. Theophrastus (372 tot 287 v.C.) gebruikte lindeblad als urinedrijvend middel. Plinius (23 tot 79 n.C.) schreef aan gekauwd blad een urinedrijvende werking toe en noemde azijn van de bast bij huidirritatie. Houtskool van linde werd om zijn bindend vermogen ingezet bij maagdarminfecties met gistingsverschijnselen en bij maagzuur. Bock (1498 tot 1554) gebruikte lindebloesem onder meer bij buikkrampen, Dodoens (1517 tot 1585) blad bij mondzweertjes, en Culpeper (1616 tot 1654) beval de bloesem aan bij hartkloppingen, duizeligheid, epilepsie en beroerte. Het lindespint werd traditioneel bij chronische reumatische klachten gebruikt.

Tilia cordata past bij een type dat verbinding zoekt en spanning vooral in het lichaam vasthoudt. De linde is de boom van het dorpsplein: onder haar kroon werd recht gesproken, gedanst en getrouwd. Ze staat voor gastvrijheid, verzoening en samenhang, en het hartvormige blad met de honingzoete bloesemgeur versterkt dat beeld. Het bijbehorende type is vriendelijk, meegaand en conflictmijdend, houdt de omgeving graag in harmonie en cijfert zich daarbij weg. Wat niet naar buiten komt, uit zich vegetatief: hartkloppingen, onrustige slaap, een gevoelige maag en overprikkeling bij drukte. Kenmerkend is een fijn afgestemd zenuwstelsel dat snel overloopt en daarna moeilijk tot rust komt, met kinderen als klassieke doelgroep. De plant geeft geen forse prikkel maar mildheid: zweetdrijvend zonder uit te putten, kalmerend zonder te verdoven, bevochtigend waar spanning droog en hard maakt. Deze typologie is een ordenend kader en geen farmacologische uitspraak.