Heermoes

“Equisetum” is afgeleid van het Latijnse “equus” (“paard”) en “seta” (“haar” of “staart”), wat wijst op de gelijkenis van de plant met een paardenstaart. “Arvense” is Latijn voor “van de akker”, verwijzend naar de voorkeur van de plant voor akkers en bouwland. De Nederlandse naam “heermoes” is mogelijk verbonden met het Duits “Herrenmos” of het Oudhoogduits “Heer”, wat “leger” of “menigte” betekent, een verwijzing naar de dichte kolonies die de plant vormt. De volksnamen “paardenstaart” en “Schachtelhalm” (“schakelhalm”) verwijzen respectievelijk naar de schachtvormige, gelede stengel en naar de kenmerkende vertakte uiterlijk van de groene vegetatieve stengels.

Als voedselplant zijn de vruchtbare stengels (maasstengels) in het vroege voorjaar te verwijderen als asperges, al vormen ze een straf en niet erg smakelijk alternatief. Ze kunnen worden gekookt en gegeten voor een zachte, nootachtige smaak.

Heermoes is ook een ingrediënt van slankteepakketten en gezondheidstheeën vanwege zijn silicium en mineralengehalte. Jonge rhizomen kunnen als stijfsel worden gebruikt. In Japan (Sugi-na) wordt heermoes als voedsel gebruikt.

In cremes, shampoos en tandpasta wordt het als ingrediënt verwerkt ter preventie van rimpels en cellulitis, maar dit valt buiten culinair gebruik.

Equisetum arvense heeft een prehistorische afstamming van meer dan 400 miljoen jaar geleden. De plantenfamilie Equisetaceae bestond al in het Carboon, toen reuzenexemplaren van meer dan 30 meter hoog de aarde bevolkten. Culpeper (1616, 1654) gebruikte heermoes als een leversterkend middel en bij nier- en blaasaandoeningen. Bij tuberculose en als geneesmiddel voor inwendige bloedingen werd het ook gebruikt. Van heermoes werd ook gebruik gemaakt om tin en koper te poetsen, en het werd gebruikt bij het verven van wol. Als van heermoes werd soms gebruik gemaakt om potten, pannen en houten voorwerpen te polijsten. Soldaten Kneipp, Watt en Edison herkenden alle de krachtige regeneratieve en remineraliserende eigenschappen van heermoes.

Equisetum arvense past bij een type mens dat oud, taai en onuitroeibaar is, maar ook fragiel en gevoelig voor structuurverlies. Zoals de plant een oeroude afstamming heeft van 400 miljoen jaar geleden en nauwelijks veranderd is door de evolutie, zo draagt dit type een diep ingebakken, onveranderlijk karakter mee. De plant groeit op natte, zure, onvruchtbare bodems en verdraagt zelfs ongenadige omstandigheden: dit type floreert in moeilijke omgevingen. De siliciumrijke structuur wijst op een constitutie die bindweefsel, gewrichten, huid, haar en nagels nodig heeft om te versterken. Dit type heeft neiging tot loslating van structuur op bindweefselniveau en heeft baat bij mineraliserende, collageenstabiliserende interventies.